«Το έργο δεν έχει να κάνει με τον ήρωα, αλλά με την υπεράσπιση του ανθρώπου όταν συνειδητοποιεί την αδυναμία του και είναι απεγνωσμένος, ένα κουρέλι… Τελικά το μόνο που μπορεί να σε σώσει είναι ο διπλανός σου, ένας φίλος που σε στηρίζει για να μπορέσεις να συνεχίσεις τη ζωή. Εδώ εμφανίζεται η έννοια της φιλίας ως αξία και δικαιοσύνη.» δηλώνει ο σκηνοθέτης της παράστασης Δημήτρης Καρατζάς για το μήνυμα που θέλει να περάσει το έργο (efsyn.gr, Συνέντευξη: Ιωάννα Σωτήρχου).

Η δράση του έργου λαμβάνει χώρα στη Θήβα, η οποία βρίσκεται κάτω από την τυραννία του Λύκου, αφότου ο Ηρακλής την αφήνει για να κατέβει στον Άδη και να φέρει στη γη τον Κέρβερο, κατορθώνοντας να ολοκληρώσει τον τελευταίο του άθλο. Ωστόσο, η μακροχρόνια απουσία του δημιουργεί στους οικείους του, καθώς και στους κατοίκους της Θήβας, την υπόνοια ότι ο προστάτης τους έχει πεθάνει. Τότε, ο Λύκος στρέφεται εναντίον της Μεγάρας, του Αμφιτρύωνα και των παιδιών του Ηρακλή, θέλοντας να εξαλείψει οποιονδήποτε μπορεί να απειλήσει την εξουσία του. Όμως, δεν υπολογίζει τον αιφνίδιο γυρισμό του Ηρακλή από τον Κάτω Κόσμο, ο οποίος προλαβαίνει τελικά να τον σκοτώσει πρώτος. Ακολουθεί γλέντι από τους πολίτες για την απελευθέρωσή τους, το οποίο όμως διακόπτεται σύντομα, καθώς εισβάλλουν στον χώρο η Ίριδα, η αγγελιοφόρος των θεών, και η Λύσσα, οι οποίες έρχονται να εκδικηθούν στο όνομα της Ήρας. Η Λύσσα τρελαίνει τον Ηρακλή, ο οποίος μέσα στην μανία του δολοφονεί τη γυναίκα και τα παιδιά του, βάφοντας τα χέρια του με το πιο νοσηρό αίμα. Όταν συνέρχεται και συνειδητοποιεί το τραγικό παιχνίδι που του έστησαν οι θεοί, θέλει να δώσει τέλος στη ζωή του. Από αυτήν την απελπισία τον σώζει ο φίλος του, ο Θησέας, ο οποίος τον εκλιπαρεί να διατηρήσει την ηρωικότητά του, προτείνοντάς του να γυρίσει μαζί του στην Αθήνα.

Ο σκοτεινός «Ηρακλής Μαινόμενος», σε δραματουργική επεξεργασία του Δημήτρη Καρατζά και του Αντώνη Αντωνόπουλου, αποτελεί μια ωδή στη συνειδητοποίηση της εύθραυστης ανθρώπινης φύσης και της απόγνωσης απέναντι στην ανελέητη εκδίκηση των θεών. Είναι ένα έργο που αναδεικνύει τη μάχη ανθρώπου προς άνθρωπο, αλλά και την άνιση, τραγική μάχη θεού προς άνθρωπο. Ένας εφιάλτης χωρίς τελειωμό, όπου το στοιχείο της μανίας και της παράνοιας οδηγεί τον Ηρακλή στην ανίερη σφαγή των παιδιών του και της συζύγου του. Μια υπενθύμιση της αλληλεγγύης μεταξύ των φίλων, αλλά και της ανάδειξης της έννοιας του «από μηχανής» ανθρώπου που έρχεται να βγάλει τον Ηρακλή από την αβάσταχτη δυστυχία του.

Σε γενικές γραμμές, πρόκειται για μια παράσταση που χαρακτηρίζεται από καλές έως άριστες ερμηνείες, με ορισμένες εξαιρέσεις. Το ζευγάρι Στεφανία Γουλιώτη – Πυγμαλίων Δαδακαρίδης στους ρόλους της Μεγάρας και του Ηρακλή αντίστοιχα ανταποκρίνονται στις προσδοκίες. Πιο συγκεκριμένα, η Στεφανία Γουλιώτη συνθέτει το πορτραίτο μιας ευφυούς, τίμιας και στιβαρής Μεγάρας. Ο Πυγμαλίων Δαδακαρίδης αναδεικνύει στο πρώτο μέρος της παράστασης την ανδρεία και το θάρρος του ημίθεου Ηρακλή, ενώ στο δεύτερο μέρος αποδίδει την απόγνωση και την απελπισία που νιώθει για τη ρημαγμένη πλέον ζωή του, παρέχοντας έτσι στον θεατή μια χειροπιαστή απόδειξη της ταπεινότητας της ανθρώπινης ζωής μπροστά στην εξουσία του ισχυρότερου. Ο Γιώργος Γάλλος είναι εξαιρετικός στον ρόλο του αγαθού, συνετού, αλλά και γεμάτου αγωνία Αμφιτρύωνα. Υπέροχοι στους ρόλους τους είναι επίσης ο Αινείας Τσαμάτης ως υπερόπτης και ανήθικος Λύκος, η Άννα Καλαϊτζίδου ως λογική από τη μία και αιμοσταγής από την άλλη Λύσσα, και ο Νίκος Μηλιάς ως συμπονετικός Θησέας. Στις εξαιρέσεις που αναφέρθηκαν παραπάνω ανήκουν η Ηρώ Μπέζου, η οποία παρουσίασε με υπερβολή μια Ίριδα στα όρια της τρέλας, καθιστώντας την ερμηνεία της σε μεγάλο βαθμό αφύσικη, καθώς και ο χορός της παράστασης, ο οποίος ήταν παγιδευμένος σε μια επανάληψη αμήχανων κινήσεων που αποσυντόνιζαν τον θεατή από την υπόθεση του έργου.

Η έξυπνη και αινιγματική σκηνογραφία του Κωνσταντίνου Σκουρλέτη, η οποία αποτελείται από έναν μικρό σκοτεινό θάλαμο, λειτουργεί σαν το κουτί της Πανδώρας, μέσα στο οποίο λαμβάνει χώρα ο απαίσχυντος φόνος, και από την αποδόμηση του οποίου απελευθερώνεται όλος ο πόνος που δημιουργείται στους βασικούς χαρακτήρες από το έγκλημα. Το όμορφο σκηνικό συνοδεύεται ωραία τόσο από τα μαύρα κοστούμια των περισσότερων συντελεστών, σχεδιασμένα από την Ιωάννα Τσάμη, όσο και από τις σκοτεινές μελωδίες του Φώτη Σιότα.

Ξεκινώντας από το εφιαλτικό και ενδοσκοπικό κείμενο του Ευριπίδη, ο Δημήτρης Καρατζάς θέλησε να δημιουργήσει έναν Ηρακλή που έχει πιο έντονο το ανθρώπινο παρά το θεϊκό στοιχείο, έναν απόλυτα θνητό και ευάλωτο στις συμφορές ον, σαν όλα τα άλλα. Μέσα από αυτήν την ανθρωποκεντρική ματιά, καταφέρνει να αποδώσει με σαφήνεια τα νοήματα του κειμένου στον θεατή και να διαμορφώσει μια όμορφη, αινιγματική ατμόσφαιρα που ταιριάζει με την ευμετάβλητη ψυχοσύνθεση των χαρακτήρων του έργου. Βέβαια, στη σκηνοθετική προσέγγισή του υπάρχουν αρκετά κενά, όπως οι μεγάλες παύσεις και η αμήχανη κινησιολογία του χορού.

Επομένως, από το εξαιρετικό έργο του Ευριπίδη, συνοδευόμενο από μια πλειοψηφία καλών ερμηνειών – με τους Πυγμαλίωνα Δαδακαρίδη, Γιώργο Γάλλο και Στεφανία Γουλιώτη να ξεχωρίζουν – και μια καλή αλλά ελλιπή σκηνοθεσία, προκύπτει μια συνεκτική παράσταση, η οποία όμως έχει προβλήματα όσον αφορά τη ροή.

Συντελεστές

---

• Μετάφραση: Μαίρη Γιόση
• Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καραντζάς
• Δραματουργική επεξεργασία: Αντώνης Αντωνόπουλος, Δημήτρης Καραντζάς
• Μουσική: Φώτης Σιώτας
• Σκηνικό: Κωνσταντίνος Σκουρλέτης
• Κοστούμια: Ιωάννα Τσάμη
• Κίνηση: Τάσος Καραχάλιος
• Φωτισμοί: Δημήτρης Κασιμάτης
• Artwork, Φωτογραφίες & Video: Γκέλυ Καλαμπάκα
• Πηγή φωτογραφιών: https://www.theatromania.gr/
• Βοηθός σκηνοθέτη: Παναγιώτης Γκιζώτης
• Επικοινωνία & Δημόσιες Σχέσεις: Όλγα Παυλάτου
• Social Media: RenegadeMedia
• Οργάνωση Παραγωγής: Κατερίνα Λιάτσου
• Υπεύθυνη Δημοσιων Σχέσεων Περιοδείας: Ρίτα Σίσιου
• Παραγωγή: Θεατρικές Επιχειρήσεις Τάγαρη & ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κρήτης

Παίζουν: Ηρακλής: Πυγμαλίων Δαδακαρίδης, Αμφιτρύων: Γιώργος Γάλλος, Μεγάρα: Στεφανία Γουλιώτη, Ίρις: Ηρώ Μπέζου, Λύσσα: Άννα Καλαϊτζίδου, Λύκος: Αινείας Τσαμάτης, Θησέας: Νίκος Μήλιας, Χορός | Live Μουσική: Φώτης Σιώτας / Δημήτρης Χατζηζήσης, Χορός: Γιάννης Κλίνης, Γκαλ Ρομπίσα, Μπάμπης Γαλιατσάτος, Θανάσης Ραφτόπουλος, Αντώνης Αντωνόπουλος