«Με μάγεψε αυτό το κείμενο. Έχει κάτι αρχετυπικό στις σχέσεις -η μάνα, ο γιός, η νύφη. Λέξεις σαν το «επιτέλους δικαιοσύνη» κουβαλούν μια ολόκληρη εποχή, τότε που ο άντρας είχε δικαίωμα πάνω στην γυναίκα του ακόμη και να τη σκοτώσει για λόγους τιμής. Με έβαλε σε σκέψεις πόσο έχει αλλάξει το ήθος αυτό. Ο Ξενόπουλος στο μονόπρακτο είχε βγάλει το χορό των ψυχών και αυτό με είχε μαγέψει. Το έχω κάνει και εγώ αλλά με έναν πιο περίεργο τρόπο.» δηλώνει ο Γιώργος Χριστοδούλου όσον αφορά το μονόπρακτο του Ξενόπουλου, Ψυχοσάββατο, στο οποίο βασίστηκε το καινούριο του έργο (popaganda.gr, Συνέντευξη: Δημήτρης Πάντσος).

Κάτω από τη σκιά ενός ερειπωμένου βενζινάδικου στην παλιά εθνική οδό, μια οικογένεια βιώνει την κάθοδο προς την αρρώστια και τη βία. Αυτό που τη δένει: ένα σκοτεινό μυστικό. Η Μαρία, πνιγμένη από τον κλοιό των ενοχών της υπομένει το ζυγό του συζύγου της, Παύλου, και της πεθεράς της, Δήμητρας. Ο πρώτος, αλκοολικός και βίαιος, ξεσπά τα νεύρα του για τις δικές του αποτυχίες στη γυναίκα του, ενώ η δεύτερη, θολωμένη από τη θλίψη, της χρεώνει με λύσσα τον θάνατο της κόρης της, Φωτεινής. Η άφιξη του Άγγελου, ανιψιού του Παύλου, θα φέρει τα πάνω κάτω στις σχέσεις μεταξύ των μελών της οικογένειας, επιταχύνοντας τη ροή των εξελίξεων προς την αναπόφευκτη αποκάλυψη της αλήθειας. Ποιος είναι τελικά, όμως ο καθοριστικός παράγοντας στη ζωή: το αγνό συναίσθημα ή το ζωώδες ένστικτο;

Το ωμό Στην Παλιά Εθνική του Γιώργου Χριστοδούλου, βασισμένο στο μονόπρακτο του Γρηγορίου Ξενόπουλου, Ψυχοσάββατο, μας μυεί στον χώρο που δίνει η κλειστή κοινωνία της επαρχίας, στην εκδήλωση της βαρβαρότητας και της διαπόμπευσης. Μια ιστορία ενδοοικογενειακής βίας και προσωπικής εσωτερικής τιμωρίας, στην οποία βασιλεύει ο ήλιος της ενοχής. Αξιοποιώντας μια ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, ο Γιώργος Χριστοδούλου δημιουργεί ένα ψυχογραφικό κέντημα, πάνω στη ζωώδη επιθυμία και την αγριότητα που ξεπηδά από έναν καταπιεσμένο και στερεοτυπικό νου. Πλούσια σε εντάσεις, η γραφή του κρατάει σε εγρήγορση τα αντανακλαστικά του θεατή, μεθοδεύοντας έξυπνα τη λυτρωτική κορύφωση.

Συγκεντρώνοντας όλη τη βία στο καταδυναστευτικό βλέμμα του και τις απότομες συναισθηματικές εξάρσεις του, ο Αλέξανδρος Μαυρόπουλος σκιαγραφεί λεπτομερώς τη μορφή ενός άξεστου αλκοολικού κτήνους, εγκλωβισμένου στα στερεότυπα της επαρχίας. Η Φανή Παναγιωτίδου (Δήμητρα), ακολουθώντας με συνέπεια στο μονοπάτι της υστερίας και της ψυχικής αστάθειας, ενσαρκώνει μια γυναίκα βυθισμένη στο πένθος, που έχει επιλέξει να βιώνει στη δική της πραγματικότητα. Ο Βασίλης Μηλιώνης στον ρόλο του εύθραυστου και συναισθηματικού Άγγελου, παραδίδει μια φρέσκια ερμηνεία η οποία εμπεριέχει τόσο την φλόγα του έρωτα όσο και την νεανική ορμή. Η Αιλιάνα Μαρκάκη, φορώντας τον μανδύα της αθωότητας και υιοθετώντας μια αέρινη κίνηση, αφήνει το στίγμα της ως πνεύμα της Φωτεινής. Για το τέλος άφησα την μοναδική σκηνική παρουσία της Μαρίας Προϊστάκη σε μια ερμηνεία που εμπεριέχει την ενοχή, την καταπιεσμένη σαρκική επιθυμία αλλά και τον φόβο μπροστά στις λεκτικές και σωματικές λόγχες που εξαπολύει ο σύζυγός της εναντίον της.

Άρτια καλλιτεχνικά και αποδίδοντας πλήρως τη σήψη του περιβάλλοντος χώρου, όπου εκτυλίσσεται η δράση, η σκηνογραφία της Ιωάννας Πλέσσα αποδεικνύεται ιδιαίτερα επιτυχημένη. Παράλληλα, τα κοστούμια της ίδιας, φέροντας τον λαϊκό χαρακτήρα των ηρώων, αποδίδουν με ακρίβεια τόσο το κοινωνικό όσο και το ταξικό τους υπόβαθρο.

Η ρεαλιστική σκηνοθετική προσέγγιση του Γιώργου Χριστοδούλου σε απόλυτη ταύτιση με το πνεύμα του κειμένου, συνοδευόμενη από τη μαεστρική κινησιολογική διαχείριση των βίαιων σκηνών, οικοδομεί πιστά ένα υφέρπον κλίμα απειλής, που κλιμακώνει σταδιακά τη συναισθηματική φόρτιση και εκτονώνεται εύστοχα στο τέλος, όταν οι ήρωες οδηγούνται πλέον στη λύτρωση. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, δημιουργεί μια συμπαγή συναισθηματικά παράσταση, που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του θεατή. Η μόνη παρατήρηση αφορά την πιο ομαλή έναρξη της παράστασης, η οποία αφαιρεί ελάχιστα από το συνολικό αποτέλεσμα.

Σύνοψη

---

Ένα αξιόλογο δείγμα νεοελληνικής γραφής από τον Γιώργο Χριστοδούλου, πάνω στις παθογένειες της κλειστής κοινωνίας της επαρχίας, στο οποίο η ωμά ρεαλιστική σκηνοθετική του προσέγγιση συναντάται με τις εξαιρετικές ερμηνείες των πέντε ηθοποιών, σε μια παράσταση υψηλής συναισθηματικής έντασης.

Πηγή φωτογραφιών: athinorama.gr

---

Πληροφορίες παράστασης: «Στην παλιά εθνική» του Γιώργου Χριστοδούλου, σε σκηνοθεσία του ίδιου στο Θέατρο του Νέου Κόσμου

---