Παρουσιάζοντας το τσεχωφικό δράμα Θείος Βάνιας σε μια πρωτότυπη συνοπτική εκδοχή, ο Simon Stephens καλεί έναν έμπειρο ερμηνευτή να αναμετρηθεί με τους οκτώ ρόλους του πρωτότυπου έργου. Στο σύμπαν που κατασκευάζει ο Stephens, οι ήρωες ανακυκλώνονται σε ένα άχρονο διηνεκές, βιώνοντας την απραξία, τα ερωτικά αδιέξοδα, τις ματαιώσεις αλλά και τον φόβο ενός δυσοίωνου μέλλοντος που ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια τους. Άχνες φιγούρες σε ένα σύστημα από παράλληλα σύμπαντα· φιγούρες απλές, οι οποίες συντρίβονται και επανακάμπτουν καθημερινά και οι οποίες δεν έχουν χρόνο να αναμετρηθούν με τη φρίκη που τους επιφυλάσσει η πραγματικότητα – βυθισμένες πλέον μέχρι τη μέση στην κινούμενη άμμο της μοναξιάς. Με λίγα λόγια, τοποθετεί τα πάθη των ηρώων σε μια υπερβατική συνθήκη που δίνει χώρο στην ανάδειξη μιας άλλης περισσότερο κωμικής πτυχής του κλασικού έργου.

Επενδύοντας σε αυτό το κωμικό πλαίσιο ανάγνωσης – κάτι στο οποίο συμβάλλει και η μετάφραση της Δανάης Λουκάκη – ο Αλέξανδρος Ραπτοτάσιος αποκαλύπτει μια ανάλαφρη όψη που φωτίζει καλύτερα τη ζοφερότητα του έργου, από ότι η καθαρά σοβαροφανή και δραματική οπτική την οποία συναντάμε συνήθως. Φυσικά, από το κάδρο της σκηνοθεσίας του δεν λείπουν οι δραματικές εικόνες και η ποιητικότητα, με αποκορύφωμα το δυνατό φινάλε. Ωστόσο, υπάρχουν και σημεία που δεν καταφέρνει να εκμεταλλευτεί επαρκώς τα προνόμια που του προσφέρει το κείμενο, καταφεύγοντας σε μονότονα επαναλαμβανόμενα μοτίβα. Επιπλέον, ενώ τα σκηνικά αντικείμενα ενσωματώνονται ευφάνταστα στη δράση, η επιλογή της συνθήκης του σουπερμάρκετ (σκηνογραφία: Marco Turcich) παραμένει ξένη τόσο με το περιεχόμενο του κείμενο όσο και με το ύφος του λόγου. Ίσως μια περισσότερο μίνιμαλ σκηνογραφική ιδέα να εξυπηρετούσε καλύτερα το άχρονο περιβάλλον του κειμένου.

Αναμφισβήτητα, το βασικό ατού της παράστασης είναι η σαρωτική ερμηνεία του Γιώργου Καραμίχου που κατορθώνει να διαχωρίσει τόσο φωνητικά όσο και κινησιολογικά τους οκτώ διαφορετικούς ήρωες του Τσέχωφ, διαμορφώνοντας ένα συνεκτικό αποτέλεσμα. Παράλληλα, εξισορροπεί με μαεστρία το νεοεισαχθέν στοιχείο του σαρκασμού με την ευαισθησία και την ειλικρίνεια που απαιτείται για την σχεδίαση του συναισθηματικού υποβάθρου οκτώ ανθρώπων που βουλιάζουν στον βάλτο της αδράνειας. Ειδική αναφορά αξίζει στην αμεσότητα αλλά και την δέουσα προσοχή που έχει δώσει στο διαπεραστικό τέλος του έργου – το οποίο δεν απέχει δραματικά από το ίδιο το τέλος του πρωτότυπου. Το συγκεκριμένο αποτελεί το πρώτο ανέβασμα – στα πέντε τελευταία χρόνια που παρακολουθώ πιο φανατικά θέατρο – του οποίου το φινάλε μου έδωσε συμπυκνωμένη την αλήθεια όλου του έργου.

Σύνοψη

---

Η συμπυκνωμένη εκδοχή του Θείου Βάνια από τον Simon Stephens, η οποία παραμένει πιστή στο πνεύμα του πρωτότυπου, παρουσιάζεται σε μια παράσταση όπου η ευρηματική κωμική προσέγγιση, το διεισδυτικό φινάλε και η χειμαρρώδης ερμηνεία του Γιώργου Καραμίχου εξισορροπούν τις επιμέρους σκηνοθετικές αδυναμίες, καθώς και την ξένη ως προς το ύφος του κείμενου σκηνογραφική ιδέα.

Πηγή φωτογραφιών: ticketservices.gr

---

Πληροφορίες παράστασης: «VANYA» του Simon Stephens, σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Ραπτοτάσιου στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης

---