---

Υπάρχουν κοινωνίες που δεν χρειάζεται να υψώσουν τείχη για να φυλακίσουν έναν άνθρωπο. Αρκεί να του στερήσουν το δικαίωμα να ορίζει τον εαυτό του, να αμφισβητεί τους κανόνες και να υπάρχει έξω από τα στενά όρια που του έχουν προκαθορίσει. Σ’ αυτήν ακριβώς την λεπτή, συχνά αθέατη μορφή καταπίεσης στρέφει το βλέμμα της η Σάρλοτ Τζόουνς στο παραπάνω έργο, που παρουσιάζεται στο Θέατρο 104, σε σκηνοθεσία Λίλλυς Μελεμέ. Το «Κολυμπώντας στον αέρα» μετατρέπει μία ιστορία εγκλεισμού σε μία ουσιαστική σκηνική πρόταση για την ανθεκτικότητα και την ελπίδα. Η παράσταση αφήνει ένα έντονο συναισθηματικό αποτύπωμα, υπενθυμίζοντας πως η δύναμη δεν αποτελεί αποκλειστικά ατομικό επίτευγμα, αλλά μπορεί να γεννηθεί μέσα από την συνάντηση δύο ανθρώπων.

Το έργο μας μεταφέρει στην Αγγλία του 1920, σε μια εποχή κατά την οποία η γυναικεία χειραφέτηση συναντούσε ισχυρές κοινωνικές αντιστάσεις. Τις περισσότερες φορές οι γυναίκες βρισκόντουσαν έγκλειστες σε ψυχιατρικό ίδρυμα, όχι επειδή αποτελούσαν απειλή για τους άλλους, αλλά επειδή η διαφορετικότητα τους έρχεται σε σύγκριση με τις αντιλήψεις της εποχής τους. Ο εγκλεισμός των 2 ηρωίδων γίνεται έτσι κάτι περισσότερο από μία προσωπική περιπέτεια: μετατρέπεται σε σύμβολο μιας κοινωνίας που επιχειρεί να ελέγξει ό,τι αδυνατεί να κατανοήσει.

Στην σκηνοθετική προσέγγιση της Λίλλυς Μελεμέ, το ενδιαφέρον στρέφεται αναπόφευκτα στη σχέση των δύο προσώπων και στον τρόπο με τον οποίο ο εγκλεισμός μπορεί να μετατραπεί σε πεδίο συναισθηματικής και υπαρξιακής αναμέτρησης. Η σκηνοθεσία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη σκληρότητα της ιστορικής συνθήκης και στην ευαισθησία του κειμένου, χωρίς να εγκλωβιστεί ούτε σε έναν μονοδιάστατο δραματισμό, ούτε σε μια επιφανειακή ανάγνωση της κωμωδίας. Κάθε αντικείμενο εντάσσεται οργανικά στη δράση, αποκτώντας συγκεκριμένη λειτουργία μέσα από τις επαναλαμβανόμενες κινήσεις των ηθοποιών. Η σκηνοθετική γραμμή υπηρετεί τη δραματουργία με συνέπεια, αφήνοντας την ένταση να αναπτυχθεί μέσα από τις λεπτομέρειες και την σχέση των 2 κοριτσιών.

Οι δύο ηθοποιοί Λουκία Ανάγνου και Σίλια Γεωργέλου συγκροτούν ένα ερμηνευτικό δίδυμο με διακριτές προσωπικότητες και ουσιαστική μεταξύ τους αλληλεπίδραση. Η μία ηρωίδα παρουσιάζεται πιο ευάλωτη, ενώ η δεύτερη αρχικά ως πιο ανθεκτική. Η εξέλιξη της σχέσης τους, ωστόσο ανατρέπει σταδιακά αυτήν την αντίθεση. Όταν η μία φτάνει στα όριά της, η άλλη λειτουργεί ως στήριγμα και όταν φαινομενικά η ισχυρότερη λυγίζει, οι ρόλοι αντιστρέφονται. Μέσα από το χιούμορ, την φαντασία και την συντροφικότητά τους, οι δύο γυναίκες κατορθώνουν να επιβιώσουν. Εξάλλου είναι γνωστό ότι μέσα στις πιο σκοτεινές συνθήκες, το χιούμορ αναδεικνύεται ως όπλο αντίστασης και αντοχής. Η Σίλια Γεωργέλου ξεχωρίζει για την ευαισθησία και την αμεσότητά της, αποδίδοντας με φυσικότητα την αθωότητα της ηρωίδας που ενσαρκώνει, ενώ η Λουκία Ανάγνου φωτίζει επιτυχώς την ανθρώπινη πλευρά της δύναμης, αλλά και την ανάγκη ακόμη και το πιο σκληραγωγημένων ανθρώπων να βρουν κάπου να «ακουμπήσουν» .

Η μουσική της Μαρινέλας Ορφανού, τα σκηνικά και τα κοστούμια της Ματίνας Μέγκλα και οι φωτισμοί της Στέβης Κουτσοθανάση αποτελούν σημαντικά στοιχεία της συνολικής καλλιτεχνικής σύνθεσης. Οι ψυχρές χρωματικές αποχρώσεις των φωτισμών, ενισχύουν την αίσθηση του εγκλεισμού και της απομόνωσης δημιουργώντας ένα περιβάλλον που αντανακλά τη συναισθηματική κατάσταση των ηρωίδων. Οι φωτισμοί απομονώνουν με χειρουργική ακρίβεια τις στιγμές εσωτερικότητας των κοριτσιών, ενώ η μουσική επιμέλεια υπογραμμίζει τις συναισθηματικές μεταβάσεις, λειτουργώντας σαν γέφυρα ανάμεσα στη σκληρή πραγματικότητα και το φανταστικό καταφύγιο των γυναικών. Τέλος, το λιτό σκηνικό δημιουργεί μια ατμόσφαιρα συναισθηματικής εγγύτητας, όπου ο θεατής νιώθει σχεδόν αυτόπτης μάρτυρας σε όλη την διάρκεια της παράστασης.

Συνολικά, το «Κολυμπώντας στον αέρα» είναι μία παράσταση που πέρα από την συγκίνηση και την αισιοδοξία που αφήνει ως επίγευση, υπενθυμίζει πως ακόμη και στις πιο ασφυκτικές συνθήκες, η ανθρώπινη σύνδεση μπορεί να αποτελέσει μία μορφή ελευθερίας. H σκηνοθεσία, που υπηρετεί με συνέπεια την δραματουργία, οι δύο ερμηνείες, που αναδεικνύουν τη δύναμη της αμοιβαιότητας, και η εύστοχη ισορροπία ανάμεσα στο χιούμορ και την συναισθηματική φόρτιση δημιουργούν μια παράσταση μετατρέπει τον εγκλεισμό σε μια ιστορία βαθιάς ανθρώπινης εγγύτητας. Και τελικά, πόσο διαφορετική θα ήταν η ζωή μας αν μέσα στις πιο δύσκολες στιγμές μας, ανακαλύπταμε πως ο άνθρωπος που θα μας βοηθούσε να σωθούμε ήταν εκείνος που μέχρι χθες δεν γνωρίζαμε καν;

Την παράσταση παρακολουθήσαμε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου στο Θέατρο 104 στον Κεραμεικό

---