---

Απογυμνώνοντας την τραγικότητα από τα πέπλα του μεγαλείου της και μετουσιώνοντάς την σε γήινη εσωτερική συντριβή, η διασκευή της Ιωάννας Ρεμεδιάκη και του Javor Gardev τοποθετεί τους ήρωες του Ευριπίδη σε ένα σύμπαν όπου ο πόνος δεν εκφέρεται «φωναχτά», αλλά ενσωματώνεται οργανικά στην εξέλιξη της ψυχοσύνθεσής τους. Με όχημα την goth αισθητική καθώς και την πληθωρική φυσιογνωμία των Tiger Lilies – οι οποίοι, στην προκειμένη περίπτωση, αναλαμβάνουν τους ρόλους των Ραψωδών – η γραφή τους αναδεικνύει το σκοτεινό διονυσιακό πνεύμα του έργου, φωτίζοντας παράλληλα την ευάλωτη φύση του ανθρώπου απέναντι στη δύναμη και το δέλεαρ των ενστίκτων του. Παράλληλα, η έντονη μουσικότητα της παράστασης, προσδίδει μια πρωτότυπη ανάγνωση της τραγωδίας του Ευριπίδη, μεταφέροντας τη φρίκη της ιστορίας σε ένα θεαματικό και ονειρικό σύμπαν, όπου η αφήγηση αποκτά τις διαστάσεις ενός αινιγματικού παραμυθιού.

Η σκηνοθετική προσέγγιση του Javor Gardev φωτίζει εύστοχα το δίπολο ανάμεσα στην αυστηρή λογική και την παραληρηματική έκσταση, μέσα από μια ελεγχόμενη αποστασιοποίηση από το συναίσθημα του έργου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της οπτικής αποτελεί η επιβλητική είσοδος του Διονύσου και των ακολούθων του από τις κερκίδες του θεάτρου, προαναγγέλλοντας την επερχόμενη μοιραία σύγκρουση της θεϊκής μανίας με την ανθρώπινη αλαζονεία και τη ριζική ανατροπή της τάξης των πραγμάτων. Στη βάση αυτής της αντίστιξης έχει δομηθεί και η μελετημένη σκηνογραφία του Nikola Toromanov, η οποία, αποτελούμενη από λευκά κάγκελα σε κυκλικό σχηματισμό, μετατρέπει τον σκηνικό χώρο σε φυλακή μιας αρρωστημένης και ψυχρής λογικής, οριοθετημένης από τη φλόγα της επιθυμίας και το λεπτό όριο που χωρίζει τον άνθρωπο από την τρέλα. Ιδιαίτερη σημασία για την έκβαση του εγχειρήματος έχει και η σκηνοθετική επιλογή της ένταξης των σαρωτικών Tiger Lilies στην παράσταση, η οποία αποδεικνύεται ιδιαίτερα ταιριαστή, παρότι επισκιάζει σε έναν βαθμό την παρουσία του Χορού των Βακχών, καθώς προσφέρει κάτι σημαντικότερο: τη δυνατότητα να χαραχθούν στη συνείδηση του θεατή εικόνες που υπερβαίνουν τα όρια της αφήγησης, μέσω της ευαισθησίας και της μοναδικότητας της μουσικής βρετανικού συγκροτήματος.

Ακολουθώντας τον δρόμο της φυσικότητας, το σύνολο των ηθοποιών πλάθει πρόσωπα με εσωτερικό βάθος και διακριτές αποχρώσεις. Υπό το πρίσμα της μεφιστοφελικής γοητείας, της ειρωνείας και της πραότητας, ο Leonid Yovchev παραδίδει την πιο ολοκληρωμένη ερμηνεία της παράστασης, σκιαγραφώντας ένα Διόνυσο παιγνιώδη και απόλυτο κυρίαρχο του παιχνιδιού. Σε μια από τις καλύτερες στιγμές της πορείας του, ο Μιχαήλ Ταμπακάκης, μέσα από μια πειθαρχημένη κίνηση, συνθέτει έναν ήρωα αλαζονικό, τυραννικό, εκρηκτικό και ασφυκτικά προσκολλημένο στην λογική. Αποτυπώνοντας στο βλέμμα και στη στάση του σώματός του τη συντριβή της ανθρώπινης ψυχής μπροστά στα ανελέητα γρανάζια του πεπρωμένου, ο Αλέξανδρος Μυλωνάς δημιουργεί έναν χαρακτήρα με πολλαπλές αναγνώσεις. Η ερμηνεία της Λουκίας Μιχαλοπούλου, στον ρόλο της Αγαύης, διαφοροποιείται από το σύνολο, ρέποντας αρκετές φορές προς τον μελοδραματισμό, ένα στοιχείο που δεν συνάδει με τη συγκεκριμένη σκηνοθετική προσέγγιση. Οι Samuel Finzi, Ivan Nikolov, Ivan Yurukov και Martin Dimitrov ανταποκρίνονται άριστα στους ρόλους που τους ανατίθενται. Με κοινό παλμό τόσο στην κίνηση όσο και στη φωνή, ο Χορός των Βακχών (Νεφέλη Ανθοπούλου, Aλεξάνδα Γαϊδατζή, Ξένια Γραμματικού, Ευθυμία Δανιηλίδου, Ζωή Ευθυμίου, Ελένη Θυμιοπούλου, Αγγελική Κιντώνη, Πολυξένη Σπυροπούλου, Δανάη Σταματοπούλου, Nadya Keranova, Kremena Slavcheva, Alexandra Svilenova), παρά το περιορισμένο εύρος του ρόλου του, υπηρετεί με συνέπεια και δυναμισμό τα καθήκοντά του.

Συμπέρασμα

---

Οι «Βάκχες» του Javor Gardev συνιστούν μια τολμηρή σκηνική ανάγνωση, που απομακρύνεται από τη μεγαλοπρέπεια του τραγικού για να αναζητήσει την ουσία του στις πιο σκοτεινές και εύθραυστες περιοχές της ανθρώπινης φύσης. Η οργανική συνύφανση της μουσικής, της σκηνογραφίας και του συνόλου των ερμηνειών υπηρετεί ένα σύμπαν όπου η λογική διαρκώς δοκιμάζεται από τα δαιμόνια της επιθυμίας, του ενστίκτου και της έκστασης, ενώ η διονυσιακή ενέργεια
αναδύεται όχι μόνο ως απάντηση στην ύβρη του Πενθέα, αλλά ως ακατάσχετη δύναμη ανατροπής.

Την παράσταση παρακολουθήσαμε την Τετάρτη 15 Ιουλίου στο Θέατρο Βράχων Μελίνα Μερκούρη.

---